مقالات بیرجند

نقش تغذیه در رشد غدد پستانی تلیسه هاي هلشتاين

 

علی اصغر آخوندی¹، حدیث غفاری¹ وامید دیانی²

¹دانشجویان دوره ی کارشناسی علوم دامی دانشگاه شهید باهنر کرمان

²عضو هيات علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان

 

چكيده

اهدافی که یک برنامه تغذیه ای برای تلیسه های در حال رشد دنبال می کند رسیدن به بلوغ جسمی و جنسی زودرس، رسیدن به وزن و قد مناسب برای گوساله زایی، کاهش سن اولین زایش با وزن مناسب البته بدون تغییر در گسترش بافت پستانی و بهبود عملکرد شیردهی و توجیه اقتصادی آن برنامه مي باشد. بنابراین برای رسيدن به این اهداف به یک برنامه تغذیه ای مناسب نیازمندیم که این برنامه تغذیه ای به 3 بخش برنامه تغذیه ای قبل از شیرگیری، برنامه تغذیه ای قبل از بلوغ وبرنامه تغذیه ای بعد از بلوغ تقسیم می شود. برای تلیسه های هلشتاین رشد مطلوب در دورهای مختلف عبارتند از: دوره قبل از بلوغ 3-9ماهگی : افزایش وزن روزانه720-810 گرم در روز وافزایش قد ماهيانه 5/3 سانتیمتر، دوره تلقیح 13ماهگی : وزن بدن 350 کیلو گرم و قد127-124سانتي متر، دوره بعد از بلوغ 10 ماهگی تا زایمان : افزایش وزن روزانه :810-900گرم در روز و افزایش قد 27/1-52/1 سانتیمتر در ماه ، دوره قبل از زایمان(22-24 ماهگی): وزن بدن 607-630 گرم و قد 137- 143. غدد پستانی طی 4 مرحله تشکیل می شودکه عبارتند از:، مرحله جنینی: که ساختار اصلی را تشکیل می دهد یعنی: بافت محافظت کننده،دستگاه گردش خون وتعدادی مجاری ، مرحله ایزومتریک(60 تا 90 روزگی):در این مرحله رشد غدد در یک نسبت از جثه بدن است که شامل بافت محافظت کننده و رگهای خونی ، مرحله آلومتریک (3-9 ماهگی): غده ها نسبت به بقیه اعضاء بدن رشد بیشتری دارند (3برابر بیشتر)که شامل لایه ای از چربی و مجاری می باشد و  مشخص شدن تعداد سلولهای ترشح کننده شیر که در دوره شیردهی ظاهر میشوندو مرحله ایزومتریک بعداز بلوغ. 2نظریه در مورد برنامه تغذیه ای وجود دارد : اول اینکه میزان سرعت رشد در طی فاز آلومتریک برای گسترش بافت پستانی و پتانسیل تولید شیر مضر است یعنی سرعت رشد در فاز آلومتریک تا حد معینی میتواند افزایش یابد بیش از آن باعث کاهش تولید میشود که یکی از دلیل آن پوشانده شدن سلول های ترشح کننده ی شیر در بافت پستانی توسط بافت چربی است ، و دیگری اینکه اثرات منفی میزان سرعت رشد در طی دوره پیش از بلوغ وجود دارد که با استفاده از یک فرمول غذایی مناسب جبران میشود. تحقیقی در مورد تاثیر نوع جیره بر اضافه وزن روزانه در طی بلوغ و گسترش بافت ترشحی غدد پستان انجام شده که از آن2 نتیجه گرفته میشود که عبارتند از: هنگامیکه افزایش وزن روزانه آهسته است بافت پارانشیم رشد بیشتری دارد ،دیگر اینکه تغذیه با تخم پنبه نیز روی گسترش غدد پستانی تاثیر مثبت دارد(در مقایسه با یونجه) و باعث رشد بیشتر بافت پارانشیم میشود. بنابراین میتوان نتیجه گرفت که کاهش سن زایش تایک حدی مناسب است تا بافت پارانشیم پستان به حد کافی رشد کند ودر پی آن تولید شیر افزایش یابد و همینطور در طی بلوغ تغییرات مناسب افزلیش وزن روزانه باعث رشد بیشتر بافت پارانشیم میشود.