نقش تغذيه الياف موثر فيزيكي بر اسيدوز شكمبه اي
علي اصغر آخوندي1 ، حديث غفاري1 و اميد دياني2
1دانشجويان دوره كارشناسي علوم دامي دانشگاه شهيد باهنر كرمان
2عضو هيئت علمي دانشگاه شهيد باهنر كرمان
دیواره سلولی مواد خوراکی را به دو بخش دیواره سلولی موثر و دیواره سلولی موثر از نظر فیزیکی می توان تقسیم کرد که هدف از دیواره سلولی موثر تامین حداقل الیاف مورد نظر برای حفظ درصد چربی شیر است وفرضيه الياف موثر فيزيكي به مشخصه ي فيزيكي ديواره سلولي (بر اساس اندازه ذرات) مربوط مي شود كه فعاليت جويدن و ماهيت دو فازي محتويات شكمبه اي را متاثر مي سازد و در واقع باعث تشكيل لايه ي علوفه در سطح مايعات شكمبه مي گردد كه تحريك نشخوار و نگهداري حركات طبيعي شكمبه را در پي خواهد داشت.با تغذيه علوفه خرد شده بلند به گاوها مي توان محل هضم نشاسته را از شكمبه به روده ها تغيير، زمان جويدن و نشخوار را افزايش و ترشح بزاق و مواد بافري را افزايش داد و در نهايت باعث كاهش بروز اسيدوز شكمبه اي مي شود. نشان داده شده كه اسيدوز شكمبه اي موجب تخريب ديواره شكمبه، كاهش هضم فيبر، كاهش مصرف خوراك، كاهش سنتز پروتئين ميكروبي، كاهش توليد و در نهايت باعث لنگش و كاهش بازده تبديل غذايي مي شود. غلظت ديواره سلولي توصيه شده براي جيره غذايي گاوهاي تغذيه شده با يونجه، سيلاژ ذرت و دانه ذرت آسياب شده (به عنوان منبع نشاسته ) در سطح 25 درصد ماده خشك جيره است به اين شرط كه 19 درصد آن از ديواره سلولي علوفه باشد. اندازه علوفه خردشده، نحوه خوراك دهي، استفاده از مكلمل هاي بافري، وضعيت فيزيولوژيكي دام ، سطح پروتئين و عصاره ي اتري جيره از مواردي هستند كه روي ميزان ديواره سلولي جيره تاثير مي گذارند. لازم به ذكر است كه حداقل غلظت ديواره سلولي بايد به گونه اي افزايش يابد كه از حداكثر غلظت هاي كربوهيدراتهاي غير فيبري توصيه شده بيشتر نباشد.برای اندازه گیری فیبر موثر فیزیکی روش های مختلفی بعمل می آید که یکی از آنها استفاده از غربال با سوراخ های 1.8 میلی متراست که نسبتی از ماده خشک (دیواره سلولی) که روی غربال باقی می ماند را می تواند برای تجزیه روزمره الیاف موثر از لحاظ فیزیکی در خوراک قابل کاربرد باشد.