(جیره نویسی برای دام و طیور پذیرفته می شود)
تلفن تماس:۰۹۱۳۳۰۸۵۳۹۸
(جیره نویسی برای دام و طیور پذیرفته می شود)
تلفن تماس:۰۹۱۳۳۰۸۵۳۹۸
بسياري از شرکت ها هم اکنون از برنامه هاي نوري به عنوان بخشي از عمليات پرورش طيور استفاده مي کنند. برنامه هاي نوري بسيار متنوع بوده و چيز جديدي نيست.پرورش دهنده گان اهميت برنامه هاي نوري و اينکه اين برنامه ها فوايد بسياري دارند را مي دانند. اين مقاله در مورد اساس برنامه هاي نوري بحث کرده و اينکه چرا و چگونه امروزه از اين برنامه ها استفاده مي شود. همچنين اطلاعاتي را از روش هاي مختلف نوردهي آشيانه و مديريت نوري ارائه مي دهد.مطالب پايه اي:انتخاب ژنتيکي براي نرخ رشد در صنعت پرورش طيور گوشتي پرندگاني را يا وزن و سرعت رشد بالا بوجود آورده است. مشکلي که اغلب وجود دارد اين است که در شرايط صنعتي مشکلات پا و اسکلت کارکرد نادرست عضله قلب و اعضاي وابسته به آن اشکال در پاسخ هاي ايمينولوژيکي وکاهش قابليت زنده ماني در پرندگان سنگين وزن وجود دارد.در اين پرندگان مشکلات پا و آسيت باعث کاهش ميزان زنده ماني پرنده افزايش ضريب تبديل و کاهش راندمان غذايي مي شود. اين مسائل چالشي را در صنعت پرورش طيور ايحاد کرده است.در شرايط صنعتي بايد راهي را براي کنترل اين نرخ سريع رشد پيدا نمود که در عين حال در پايان دوره حداکثر عملکرد نيزحاصل آيد. يکي از راه هاي حل اين معضل کنترل سرعت رشد در پرندگان جوان است. توصيه اي که در اين زمينه مي شود اين است که اعضايي نظير قلب ششها و سيستم اسکلتي بدن قبل از اينکه عضلات رشد سريعي داشته باشند به حد کافي توسعه پيدا کنند. يک برنامه خوب مديريتي در اين زمينه محدود کردن رشد جوجه ها مي باشد که عموماٌ ضريب تبديل و قابليت زنده ماني را از طريق کاهش آسيت و مشکلات پا بهبود مي بخشد.روش هايي که در صنعت براي اين منظور به کار مي رود شامل ترکيبي از سه عامل زير است:
1-برنامه هاي نوري 2- دادن خوراک رقيق 3- محدوديت هاي غذايي ملايم
برنامه هاي نوري در پرورش طيور گوشتي هر ساله در جهت افزايش عملکرد توسعه مي يابند. پيشرفت هاي اخير در مورد ميزان رشد بحث برنامه هاي نوري را به عنوان عامل محدود کننده رشد مطرح کرده است.هدف از برنامه هاي نوري محدود کردن رشد در دوره هاي بحراني و سپس رشد جبراني پرنده براي جبران کاهش وزن گذشته است.برنامه هاي نوري موثر زيادي براي دادن محدوديت غذايي و مواد مغذي استفاده مي شوند. اين برنامه ها هم اکنون بطور چشمگيري در صنعت استفاده شده و کاربرد آن رو به افزايش است.انواع برنامه ها ي نوري:بنا به توصيه هاي متخصصان سه نوع برنامه نوري براي طراحي آشيانه ها و مسائل مديريتي مورد توجه است.
1-16 ساعت روشنايي 8 ساعت تاريکي 2- نور بيشتر (زياد)3- نوردهي متناوب در آشيانه هاي باز برنامه نوري وابسته به فصل و خصوصيات آشيانه است. اعمال برنامه هاي نوري در آشيانه هاي باز که داراي پرده هاي شفاف اند مشکل است. برنامه نوري بايد با خصوصيات آشيانه برنامه هاي تغذيه اي وزن نهايي مورد نظر و ديگر برنامه هاي مديريتي معمول سازگار باشد همچنين نوع منبع نوري و شدت نور در دسترس نيز بايد مورد توجه قرار گيرد. برخي برنامه هاي رايج: بيشتر برنامه ها از روز سوم پرورش شروع مي شوند در سه روز اول پرورش گله معمولا در معرض 23 ساعت نور و 1 ساعت تاريکي قرار دارد تا به محيط اطرافش عادت کرده و بتواند غذا و خوراکش را پيدا کند. يک ساعت تاريکي در اين سه روز براي عادت دهي گله به تاريکي است. در پرورش جوجه ها ممکن است نور به مدت 4 تا 5 يا 6 هفته کنترل شود که طول آن بستگي به وزن نهايي مورد نظر و طول دوره رشد دارد. بر اساس تحقيقات اخير پيشنهاد مي شود که براي داشتن حداکثر عملکرد و رشد برنامه ها ي نوري 6 تا7 هفته ادامه پيدا کنند. برنامه هاي رايجي که در آمريکا اجرا مي شوند در صفحات بعدي مي آيند. يکي از اين برنامه ها شباهت زيادي به برنامه نوري پولت هاي جايگزيني دارد. که شامل 16 ساعت روشنايي و 8 ساعت تاريکي است. در آلاباما برنامه ها نوري در آشيانه هاي باز بر اساس نور طبيعي بوده و طول دوره نوري از 12 تا 16 ساعت بسته به طول روز متفاوت است. انجام برخي از اين برنامه ها آسان و اقتصادي بوده ولي فاقد انعطاف پذيري لازم در زمان هاي بحراني دوره پرورشند.در برخي برنامه ها از يک يا چند دوره نوري کوتاه مدت در بين دوره هاي تاريکي استفاده مي شود. اين برنامه هاي کوتاه مدت نوري باعث تحريک فعاليت گله و افزايش مصرف برخي خوراک ها و آب در طول دوره استراحت مي شوند. همچنين باعث کاهش شدت و طول دوره محدوديت غذايي کاهش استعداد ابتلا به آسيت و کاهش تجمع پرندگان در اطراف دانخوري و آبخوري ها پس از يک دوره طولاني تاريکي مي شوند.در برنامه هاي نوري step-up پس از دوره محدوديت غذايي بهبود نرخ رشد را خواهيم داشت. برخي از برنامه هاي نوري قابل اجراتر بوده و مديريت آنها در آشيانه هايي که از نظر شرايط محيطي کنترل شده اند آسانتر است. کاهش وزن ناشي از محدوديت غذايي در طول دوره تاريکي در دوره نوري جبران شده و در اين دوره فعاليت هورموني که باعث تحريک رشد بويژه در پرنده نر مي شود به حداکثر مي رسد. برنامه هاي نوري متناوب با دوره هاي کوتاه زماني تاريکي / روشنايي باعث صرفه جويي در خوراک مصرفي شده اما نياز به مديريت قوي دارند چراکه ممکن است ميزان مصرف خوراک کاهش يابد. همچنين اين برنامه ها را به آساني نمي توان در آشيانه هاي باز اجرا نمود. در برخي برنامه ها نيز ممکن است زمان مصرف آب با خوراک تداخل ايجاد کند که باعث کمبود فضاي خوراک دهنده ها خواهد شد.
ابزار:در حال حاضر به علت فوايد برنامه هاي نوري بسياري از شرکت هاي پرورش طيور گوشتي از سطوح نور کم در طول روز استفاده مي کنند. امروزه آشيانه هاي تونلي که توسط پرده تاريک مي شوند ساخته مي شود که در طول روز مي توان آنها را تاريک کرد.سطوح نور در طول دوره تاريکي بايد کمتر از 5/. فوت کاندلس باشد. در اين زمينه بايد به توصيه هاي زير توجه کرد:
1-نور مناسب نوري است که حالت نيمه تاريکي ايجاد کند.2- براي تاريک کردن احتياج به نصب پرده در آشيانه است. 3- سقف بايد داراي حداقل انعکاس نور باشد. 4- استفاده از سقف داراي تهويه به همراه کانال هاي آب و يا نصب کانال آب در ديوارهاي اطراف آشيانه.5- تعبيه فن هاي تونلي در ديواه هاي ابتدا و انتهاي سالن براي حداقل سازي ورود نور به آشيانه6- استفاده از پد در مجاري ورودي هوا جهت جلوگيري از ورود نور برخي برنامه هاي نوري مورد استفاده در صنعت برنامه هاي زير برخي از برنامه هاي مورد استفاده در آمريکاي شمالي است. بايد توجه داشت که برنامه هاي نوري را بايد با توجه به رژيم هاي غذايي هر منطقه عوامل مديريتي و نوع آشيانه و ابزارهاي موجود در هر منطقه طراحي کرد. در اين زمينه پرورش دهنده بايد بر اساس توصيه هاي متخصص هر منطقه برنامه نوري خود را طراحي کند لذا برنامه هاي نوري زير براي مناطق ديگر توصيه نمي شود.
برنامه 1
|
روز |
نور(ساعت) |
تاريكي(ساعت) |
شدت(لوكس) |
|
0 |
23 |
1 |
20 |
|
2-1 |
20 |
4 |
20 |
|
4-3 |
18 |
6 |
20 |
|
14-5 |
6 |
18* |
5 |
|
21-15 |
10 |
14* |
5 |
|
28-22 |
14 |
10* |
5 |
|
29 |
18 |
6 |
5 |
|
42-36 |
24 |
0 |
5 |
|
* يك ساعت روشنايي در اواسط ذوره تاريكي داده شود. | |||
برنامه 2
|
روز |
نور(ساعت) |
تاريكي(ساعت)* |
شدت(لوكس) |
|
3-0 |
24 |
0 |
5 |
|
7-4 |
18 |
6 |
5 |
|
14-8 |
14 |
10 |
5 |
|
22-15 |
16 |
8 |
5 |
|
28-23 |
18 |
6 |
5 |
|
29 پايان دوره |
22 |
2 |
4 |
|
* تاريكي بايد در تمام طول دوره در زمان معيني داده شود | |||
برنامه 3 – براي نژاد کورنيش و جوجه هاي کبابي
|
روز |
نور(ساعت) |
تاريكي(ساعت)* |
شدت(لوكس) |
|
0 |
23 |
1 |
20 |
|
2-1 |
20 |
4 |
20 |
|
4-3 |
18 |
6 |
20 |
|
14-5 |
6 |
18 |
5 |
|
21-15 |
10 |
14 |
5 |
|
28-22 |
14 |
10 |
5 |
|
35-29 |
16 |
8 |
5 |
|
42-36 |
18 |
6 |
5 |
|
49-43 |
20 |
4 |
5 |
|
56-50 |
22 |
2 |
5 |
|
63-57 |
24 |
0 |
5 |
|
* يک ساعت نور در اواسط دوره تاريکي داده شود. | |||
|
1 foot candle=10 lux | |||
مديريت نوري:شکي وجود ندارد که برنامه هاي نوري داراي منافع اقتصادي اند. بر اساس مطالعات اخير پرورش دهندگان طيور گوشتي بايد به اهميت کنترل نور و کاربرد مهم آن توجه ويژه اي داشته باشند.موارد زير از مهمترين اشکالاتي است که ممکن است در استفاده از برنامه هاي نوري وجود داشته باشد.
- وجود آشيانه هاي باز در مناطق معتدل به علت تهويه مناسب در اين مناطق
- ايجاد نور در سطوح بالا و براي مدت زمان طولاني با توجه به هزينه هادر تحقيقات آينده بايد برنامه هاي نوري به سمت حفظ سلامتي بهبود وضعيت ايمني و همچنين افزايش ميزان توليد گوشت سوق داده شود.جدول زير عملکرد رشد ميليون ها پرنده را در دو نوع برنامه نوري بررسي کرده است:
|
عملكرد |
برنامه هاي نور / تاريكي |
برنامه هاي نوري پيوسته |
|
تعداد نمونه |
3772976 |
3787609 |
|
قابليت زنده ماني(%) |
38/96 |
93/95 |
|
متوسط وزن(پوند) |
09/5 |
03/5 |
|
ضريب تبديل F/C |
983: 1/1 |
2: 1 |
|
Adj.caloric.conv |
2730 |
2769 |
|
درصد حذفيات(%) |
87/0 |
05/1 |
شستشو و ضد عفوني کردن آشيانه هاي مرغداري
1-تخليه کود حاصل و حمل و نقل آن با توجه به ضوابط بهداشتي و پاکسازي آشيانه ها در محوطه مرغداري از بقاياي کود و پرولاشه و ساير بقاياي آلوده کننده .
2- کليه تجهيزات و لوازم از قبيل دانخوري، آبخوري و غيره جهت شستشو از آشيانه ها خارج مي گردند.
3- با استفاده از آب فشار قوي کليه قسمتهاي آشيانه از قبيل کف، سطوح داخلي و خارجي ديوارهاي آشيانه و ساير تاسيسات کارخانه تهيه دان در مرغداري از کود،پر، گرد و خاک کاملا پاکيزه مي گردد.
4- تعمير و مرمت هر گونه منفذ و بر طرف کردن خرابي هاي موجود در سطح آشيانه ها و ساير تاسيسات توسط مسئول تاسيسات شعله دان کف و ديوارهاي آشيانه از داخل و خارج تا ارتفاع 5/1 متر که در اين فرم رعايت نمي شود.
5- کنترل کليه درب ها و پنجره هاي آشيانه ها و اطمينان از سالم بودن آنها جهت جلو گيري از ورود موش و جانوران مزاحم ديگر.
6- براي شستشو و ضد عفوني لوازم و تجهيزات کليه آنها اعم از دانخوري و آبخوري و آنهايي که قابل شستشو مي باشند به خارج از آشيانه ها منتقل شده و در آب گرم غوطه ور گشته و با استفاده از برس و ماده ضد عفوني موثر به مدت 2 ساعت ضد عفوني مي شود.
پاکسازي و شستشو محوطه و ضد عفوني مرغداري
1- سطوح آسفالته و بتوني محوطه مرغداري پس از شستشوي آشيانه ها با آب فشار قوي کاملا تميز شده و بايد کليه سطوح مطرح شده با شعله افکن ضد عفوني شود.
2- ماده ضد عفوني کننده توسط دستگاه سم پاش در محوطه مرغداري و در حين ورود کاميون حمل دان و ساير وسايل نقليهي مرتبط با اين مزرعه توسط دستگاه سمپاش حاوي مواد ضد عفوني کننده اسپري گردد.
3- در مدخل ورودي مزرعه مي بايد حوضچه ضد عفوني وجود داشته باشد و عبور کليه وسايل نقليه از داخل اين خوضچه صورت گيرد.
4- داخل حوضچه حاوي ماده ضد عفوني مناسب باشد و در محل ورودي هر آشيانه نيز يک حوضچه کوچک حاوي همين ماده براي ضد عفوني چکمه کارگران تعبيه گردد.
5- براي استفاده از فرمالين استفاده از لباس کار، ماسک و دستکش مناسب ضروري است.
6- قبل از شروع استفاده از فرمالين بايد کليه پنجره ها و هواکش ها و کليه نقاطي که امکان خروج گاز از آنها وجود دارد بسته شود پس از قرار دادن کليه وسايل و تجهيزات و ملزومات مورد نياز دوره پرورش در داخل آشيانه نسبت به توزيع بستر مناسب و سالم بايد اقدام شود.
حمل ونقل جوجه ها
1- براي جوجه هاي يکروزه در کارخانه جوجه کشي پس از خروج از تخم و تخليه از هچر و تفکيک از نظر درجه بندي و انتقال به کارتن 4 ساعت زمان در دماي حدوداً 24 درجه سانتيگراد و رطوبت 70-75 درصد در نظر گرفته شده است.
2- کارتن نگهداري جوجه ها بايد کاملا تاريک باشد و مشخصات کامل توليد کننده ثبت شده باشد.
3- قبل از بار گيري داخل و خارج اتاق حمل چرخ ها و کابين کاملا شستشو و ضد عفوني مي شود.
4- کاميون حمل بايد داراي سيستم ايرکانديشن بوده و کليه سطوح اتاق حمل جوجه دو جداره و کاملا عايق و قابل شستشو باشد.
5- جعبه هاي جوجه ها در داخل کاميون چيده شده و فضاي کافي جهت برقراري هوا مورد نياز جعبه ها موجود باشد و جعبه ها به خوبي مهار شوند.
6- زمان بارگيري ويا تخليه جوجه، موتور کاميون ها خاموش شود چون تجمع گازهاي خروجي اگزوز مي تواند باعث عوارض تنفسي و حتي خفگي جوجه ها شود.
ورود جوجه ها
1- در ابتداي ورود جوجه، با گوني يک سوم آشيانه را جدا کرده و پس از ورود جوجه از اين يک سوم براي پرورش استفاده مي شود.
2- با رشد و بالا رفتن سن در هفته هاي بالاتر مقدار اين فضا افزايش مي يابد تا به تدريج کل آشيانه را شامل شود.
3- در چند روز اول کارگر آشيانه بايد مدام در آشيانه چرخيده و با سوت زدن و صدايي شبيه مادر جوجه ها در آوردن، جوجه را وادار به حرکت کرده و از خوابيدن جوجه ها جلو گيري مي کند تا کيسه زرده جوجه ها جذب شود و جوجه ها يکدست بار بيايند.
4- از بيماريهايي که در يک هفته اول جوجه ممکن است با آن درگير شود عفونت کيسه زرده، سالمونلوز و آلودگي با قارچ آسپرژيلوس است.
5- وزن جوجه ها پس از تحويل از کار خانه در حدود 35gr.40gr است.
6- ازدياد نور و تراکم باعث بروز عارضه خود خوري يا Cannibalism مي گردد. در صورت بروز اين عارضه جوجه ها به همديگر نوک زده و بدن يکديگر را زخمي کرده و با مشاهده خون بيشتر تحريک شده و سبب بروز تلفات مي شود.
درجه حرارت آشيانه
1- تنظيم درجه حرارت در پرورش طيور اهميت زيادي دارد و بايستي کاملا مورد توجه مرغدار قرار بگيرد.
2- ابتدا درجه حرارت آشيانه بالاي 32OC است بدليل اينکه دماي بدن جوجه 39/5OC است.
3- دماي آشيانه را هر هفته 2 درجه کاهش دهيد.
4- رطوبت نسبي کافي براي مرغان پرورش يافته است بر روي بستر را فراهم سازيد.
5- در صورتي که رطوبت نسبي بين 40 الي 60% باشد به نظر مي رسد جوجه ها راحتر بوده و فعاليت بيشتري داشته باشند.
6- با مشاهده جوجه ها مي توان به درجه حرارت صحيح يا مناسب پي برد:
5-1 اگر جوجه ها خيلي سردشان باشد نزديک به منبع حرارتي روي يکديگر قرار مي گيرند.
5-2 در صورتي که گرمشان باشد دور از منبع گرما پخش مي شوند.
5-3 چنانچه کوران هوا باشد به شکل گروهي روي هم جمع مي شوند تا از نقطه اي که هواي سرد وارد منطقه گرم مي شود دور باشند.
5-4 در شرايط مطلوب جوجه ها بطور يکنواخت و بدون جمع شدگي در يک منطقه در سر تا سر آشيانه پخش خواهند شد.
در كارخانجات غذاي دام و طيور غذاي ساخته شده و آماده براي مصرف در مزارع گوشتي و تخمي و مادر بر طبق فرمول هاي خاص تهيه و روانه بازار مي گردد . بر اساس ارقام تهيه شده توسط شركت توليد و تهيه علوفه وزارت جهاد سازندگي تعداد 135 كارخانه خوراك دام و طيور در كشور وجود دارد كه ظرفيت رسمي آنها در يك شيفت كاري بالغ بر 000/700/3 تن در سال است . ولي بر اساس بررسي هاي انجام شده در واحد آموزش و پژوهش معاونت كشاورزي سازمان اقتصادي كوثر وابسته به بخش كشاورزي بنياد شهيد كه در سال 1370 انجام گرفته است آمار تهيه شده حاكي از آن است كه تعداد 51 كارخانه به توليد خوراك دام ، 123 كارخانه به توليد خوراك طيور و 19 كارخانه به توليد آبزيان و يك كارخانه به توليد خوراك حيوانات آزمايشگاهي و 7 كارخانه به توليد مكمل يا پرميكس اشتغال داشته است كه وضعيت پراكندگي كارخانه هاي توليد غذاي مرغ و ظرفيت آنها در كشور به قرار زير است :
1-آذربايجان شرقي – تعداد كارخانه 11 عدد . ظرفيت رسمي توليد بر حسب هزار تن ، 000/145 تن – درصد توليد 70 درصد نسبت به ظرفيت .
2- آذربايجان غربي و اردبيل - تعداد كارخانه 2 عدد ظرفيت رسمي توليد 2/11 هزار تن . درصد توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
3- اصفهان – تعداد كارخانه 6 – ظرفيت رسمي 198 هزار تن – درصد ظرفيت توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
4- استان تهران – تعداد كارخانه 21 عدد – ظرفيت رسمي 2/852 هزار تن درصد توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
5- استان چهار محال و بختياري – تعداد كارخانه 2 عدد ظرفيت رسمي 43 هزار تن . درصد توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
6- استان خراسان – تعداد كارخانه 5 عدد – ظرفيت رسمي 145 هزار تن . درصد توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
7- استان خوزستان – تعداد كارخانه 8 عدد . ظرفيت رسمي 7/239 هزار تن . درصد توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
8- استان زنجان – تعداد كارخانه 10 عدد . ظرفيت رسمي 7/376 هزار تن . درصد توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
9- استان سمنان – تعداد كارخانه 2 عدد . ظرفيت رسمي 6/17 هزار تن . درصد توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
10- استان سيستان و بلوچستان – تعداد كارخانه 1 عدد – ظرفيت رسمي 25 هزار تن . درصد توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
11- استان فارس – تعداد كارخانه 6 عدد . ظرفيت رسمي 120 هزار تن . درصد توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
12- استان كردستان – تعداد كارخانه 3 عدد ظرفيت رسمي 100 هزار تن . درصد توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
13- استان كرمان – تعداد كارخانه 7 عدد . ظرفيت رسمي 8/74 هزار تن . درصد توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
14- استان كرمانشاه – تعداد كارخانه 2 عدد . ظرفيت رسمي 66 هزار تن . درصد توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
15- استان گيلان – تعداد كارخانه 6 عدد . ظرفيت رسمي 6/88 هزار تن . درصد توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
18- استان مازندران – تعداد كارخانه 26 عدد . ظرفيت رسمي 408 هزار تن . درصد توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
19- استان مركزي – تعداد كارخانه 6 عدد . ظرفيت رسمي 306 هزار تن . درصد توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
20- استان هرمزگان – تعداد كارخانه 1 عدد . ظرفيت رسمي 12 هزار تن . درصد توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
21- استان همدان – تعداد كارخانه 2 عدد . ظرفيت رسمي 42 هزار تن . درصد توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
22- استان يزد – تعداد كارخانه 7 عدد . ظرفيت رسمي 5/110 هزار تن . درصد توليد كمتر از ظرفيت رسمي .
بدين ترتيب ظرفيت رسمي توليد غذاي طيور در اين كارخانه در يك شيفت 00/623/2 تن برآورد شده است . با توجه به اينكه كارخانجات موجود همگي به عللي در زير ظرفيت رسمي خود توليد مي كنند از اين رو سرمايه گذاري در اين مورد در طي سالهاي گذشته پايين بوده است و چنانچه گسترش اين كارخانه ها و سرمايه گذاري در اين مورد را از سال 1370 تا سال 1376 خوش بينانه در حدود 10 درصد حساب نمائيم تقريبا ارقام ارائه شده از سوي سازمان اقتصادي كوثر و جهاد سازندگي بهم نزديك مي شوند .
با توجه به ارقام ارائه شده بالا ترين توليد غذاي دام و طيور در كارخانجات مزبور به ترتيب در استان تهران و مازندران و استان مركزي انجام مي گيرد . كه دقيقا با مزارع پرورش گوشتي و تخمي تطابق دارد .
علاوه بر كارخانجات توليد غذايي دام ، تعدادي از موسسات مرغداري نيز خود راسا داراي آسياب و ميكسر و سيلوهاي ذخيره و انبار مي باشند از اين رو غذاي مورد احتياج خود را مستقلا تهيه مي نمايند كه آمار دقيقي از آنها وجود ندارد ولي به عقيده برخي از كارشناسان تخمين زده مي شود كه ساليانه رقمي در حدود 500 هزار تن نيز توسط اين مرغداران تهيه مي گردد . كه بدين ترتيب ظرفيت كلي تهيه غذاي مرغ در ايران رقمي بيش از 4 ميليون تن برآورد مي گردد كه بيشتر از مصرف و تقاضا است . از اين رو احتياج به سرمايه گذاري در اين قسمت در آينده نزديك نمي باشد . علاوه بر كارخانجات تهيه غذاي طيور بيش از 20 كارخانه توليد مكمل هاي ويتاميني در اين امر مشغول بكار مي باشند كه ظرفيت آنها بيشتر از احتياج بازار بوده و اكثرا در زير ظرفيت رسمي خود به توليد مشغول هستند .
وضعيت موجود مواد اوليه غذاي طيور
طبق آمار گزارش داده شده توسط وزارت جهاد توليدات طيور در سال 1376 به قرار زير بوده است .
- ميزان توليد گوشت مرغ 720 هزار تن .
- ميزان توليد تخم مرغ 470 هزار تن .
- تعداد مرغ مادر نگاهداري شده 824/526/5 قطعه .
بر اين اساس نهادهاي توليدي (مواد اوليه غذاي مرغ ، دارو و واكسن و . . . ) را در سال مزبور را مي توان به قرار زير محاسبه نمود .
الف- مواد اوليه غذاي طيور : طبق بررسي انجام شده توسط كارشناسان صاحب نظر براي توليد هر كيلو گرم گوشت مرغ به طور كلي در مرغداري هاي ايران 200/2 كيلو گرم غذا و براي توليد هر كيلو گرم تخم مرغ 6/2 كيلو گرم غذا و براي نگاهداري هر مرغ مادر در سال رقمي در حدود 55 كيلو گرم غذا لازم است . از اينرو ميزان غذاي مصرف شده در مرغداري هاي ايران را در سال 1376 مي توان به قرار زير محاسبه نمود .
1- غذاي مورد مصرف براي توليد گوشت مرغ تن 000/584/1 = 720 هزار تن × 2/2
2- غذاي مورد مصرف براي توليد تخم مرغ تن 000/122/1 = 470 × 6/2
3- غذاي مورد مصرف براي نگاهداري گله هاي مرغ مادر تن 000/300=55×824/526/5
4- غذاي مورد مصرف براي نگاهداري 53 ميليون قطعه مرغ تخمي در مرحله پرورش بر اساس 6 كيلو گرم براي هر قطعه . تن 000/318 = 6 × 00/000/53
در اين صورت مجموع غذاي مصرف شده براي توليدات طيور در سال 1376 بر ا ساس محاسبه فوق مقدار رقمي در حدود 4/3 ميليون تن برآورد مي شود .
با توجه به درصد استفاده از مواد اوليه در جيره هاي غذايي طيور كه به قرار زير در ايران متداول است :
- مواد اوليه انرژي زا (شامل ذرت و دانه هاي غلات) 55-65 درصد
- مواد اوليه پروتئين گياهي (شامل كنجاله هاي سويا و . . . ) 20-30 درصد
- مواد اوليه پروتئين حيواني (شامل پودر ماهي و . . . ) 5-10 درصد
- مواد اوليه معدني (شامل كلسيم و فسفر و . . . ) 2-4 درصد
- مواد ويتاميني و املاح كم مصرف 5/0-1 درصد
- مواد پر كننده و تكميل كننده جيره تا صد در صد بقيه
چنانچه حد متوسط ارقام مزبور در نظر گرفته شود ميزان مواد اوليه مصرف شده در مرغداري هاي ايران در سال 1376 به قرار زير براورد مي گردد .
1- مواد هيدروكربنه(عمدتا ذرت و مواد مشابه آن) 000/000/2 تن
2- مواد اوليه پروتئين گياهي (عمدتا كنجاله سويا و مواد مشابه) 000/800 "
3- مواد اوليه پروتئين حيواني (عمدتا پودر ماهي و مواد مشابه) 000/250 "
4- املاح پر مصرف (مواد كلسيمي و فسفري) 000/102 "
5- مواد ويتاميني و املاح بر اساس 5/0 درصد 000/17 "
بر اساس ارقام گزارش داده شده توسط مركز آمار ايران توليدات داخلي علوفه مورد نياز خوراك دام و طيور كشور در سال 1376 به قرار زير بوده است .
ذرت دانه اي 000/944 تن – كنجاله سوياء ساير دانه هاي روغني 000/299 تن – پودر ماهي 000/14 تن .
بدين ترتيب در سال 1376 توليدات داخلي قسمتي از احتياجات غذاي طيور را تامين كرده است و اجباراً براي تغذيه طيور مقدار قابل توجهي مواد اوليه از كشورهاي ديگر خريداري و وارد گرديده است .
بر اساس گزارش معادن طرح و برنامه ريزي جهاد سازندگي براي سال 1376 نياز كشور به كنجاله سويا 900 هزار تن است كه فقط 290 هزار تن آن در داخل توليد مي شود و 700 هزار تن مابقي آن با قيمت 227 ميليون دلار وارد خواهد شد . توليد ذرت نيز در داخل كشور يك ميليون تن است در حالي كه نياز ما 5/2 ميليون تن است و مابقي نياز را با قيمت 376 ميليون دلار بايد تهيه كنيم و همچنين 87 ميليون دلار براي پودر ماهي و 40 ميليون دلار براي واردات مكمل هاي خوراك طيور . . . صرف خواهد شد .
بدين ترتيب در سال 1376 ميزان واردات مواد اوليه غذاي طيور در حدود 700 هزار تن كنجاله ، يك ميليون تن ذرت و بيش از 120 هزار تن پودر ماهي و . . . بوده است . بر اساس گزار ش دفتر امور كشاورزي و منابع طبيعي سازمان برنامه واردات خوراك طيور در سال 1376 معادل 9/1 ميليون تن گزارش شده است .
به طور كلي ارقام فوق نشان مي دهد كه رقم بالايي از مواد اوليه مورد استفاده در ايران وابسته به واردات از خارج كشور مي باشد . و توليدات داخلي جوابگوي قست كوچكي از احتياجات صنعت مرغداري ايران مي باشد كه در آينده براي حل اين مشكل اساسي بايد برنامه ريزي نمود
اخيراً تحولات قابل توجهي در صنعت و نژاد جوجه هاي گوشتي كشور به وقوع پيوسته كه حاصل آن پيمودن راه آزمون و خطا در صنعت بزرگ طيور بوده است. اين امر در نهايت با حذف و اضافه شدن نژادهايي مختلف به صنعت مرغداري كشور منتهي گرديد و از اين بابت هنوز در سردرگمي بسر برده و خسارات قابل توجهي را متحمل شده ايم.
مسئله اي كه مي بايست از ابتدا مورد ارزيابي قرار مي گرفت و با كار كارشناسي دقيق و مطالعه وارد عمل مي شد، با شتاب بزرگي صورت گرفت كه نتيجه اين عمل راهي شدن سود هاي گزاف به جيب بيگانگان و ضررهاي هنگفت براي كشور بود. با اين حال منظور از اين مقاله اينست كه هنوز راه به پايان نرسيده و تجربيات بدست آمده بايست در ادامه راه بكار بسته شود تا بتوانيم بهترين نژاد را مطابق با شرايط و وضعيت صنعت مرغداري ايران پرورش داده و بالاترين بازده ممكن را بدست آوريم. اينكه ما انتظار داشته باشيم يك نژاد پاسخگوي تمام نياز ما در استان هاي مختلف كشور باشد اشتباهي بيش نيست.
در ادامه پيشنهادات زير جهت ارزيابي هر چه بهتر نژادهاي مختلف ارائه مي گردد:
1- ارزيابي جوجه گوشتي نژاد خالص قبل از ورود گله مادر و اجداد.
2- ارزيابي عملكرد در استانهاي مختلف با توجه به شرايط رطوبتي، دما و ارتفاع مناطق مختلف.
3- ارزيابي يكنواختي گله گوشتي و رسيدن به وزن هدف از زمان تعيين شده.
4- ارزيابي عملكرد گله مادر با در نظر گرفتن ماندگاري، تعداد جوجه توليدي و حفظ توليد در سن بالاي 50 هفته.
5- هدايت نژاد خاص براي منطقه خاص كشور بر اساس نتايج و بررسي هاي انجام شده و در نظر گرفتن سليقه مشتري (مصرف كننده گوشت)در مناطق مختلف كشور.
6- معرفي بر ترين كيفيت توليد كنندگان جوجه يكروزه در نژادهاي مختلف.
7- اطلاع رساني نتايج از طريق سايت ها، مجلات و تعاوني ها.
8- ارزيابي مقاومت به بيماري هاي ويروسي.
9- توجه به افت لاشه در زمان كشتار.
10- توجه به عملكرد نسبت مصرف دان به توليد گوشت در نژادهاي مختلف.
11- مقامت به آسيب و بيماري هاي متابوليك.
12- توصيه نژاد خاص براي يك منطقه به عنوان سازگارترين نژاد همراه با بالاترين بازده.
|
بيمه طيور تنها براي مرغداريهاي صنعتي متداول است . بيمه طيور سنتي بدليل غيراقتصادي بودن ، فقدان اطلاعات و آمار غيرحرفه اي بودن فعاليت و نبود ابزار لازم براي کنترل ريسک و بالا بودن ميزان خطرهاي با منشأ انساني عملي نيست . بيمه طيور بدليل رعايت استانداردهاي پرورشي و مراقبتهاي بهداشتي و کنترل ريسک براي بيمه گران مطلوب است . ولي بدليل ويژگيهاي خاص پرورش طيور ، طرح بيمه هنوز در تعدادي از کشورهاي در حال توسعه به مرحله اجرا نرسيده است . در اين بيمه ، بيمه گر خسارت و زيان ناشي از تلف شدن طيور بر اثر حوادث قهري و بيماريها را پرداخت مي نمايد . خسارتهاي ناشي از عمليات خرابکارانه ، سرقت ، عدم مهارت و تخصص در نگهداري و پرورش ، قصور و غفلت ، ناپديدشدن طيور و صدمات عمدي از جمله استثنائات پوشش بيمه اي است . به هنگام صدور بيمه نامه ، رعايت استانداردهاي لازم در پرورش طيور و چگونگي مديريت واحدهاي توليدي توسط بيمه گذار بايد مورد توجه قرار گيرد . چرا که قطعاً بر روي ارزيابي خسارت بيمه طيور تاثيرگذار خواهد بود . بطور کلي با توجه به اينکه اين فعاليت اقتصادي بسيار آسيب پذير و حساس مي باشد و در اثر کوچکترين اشتباه يا حادثه اي بسرعت پرندگان تلف خواهند شد ، در بيمه طيور بايد شرايط استثنائي و موقعيت هاي خاص را مورد توجه قرار دارد . به همين علت بيمه طيور در کشورهاي در حال توسعه با يک سري تنگناها مواجه است که در کشورهاي پيشرفته چندان قابل توجه نمي باشد . نژادها و گونه ها در نظام بيمه طيور : جدول مقايسه حداقل اندازه جمعيت گله براي هر دسته از پرندگان در صنعت بيمه طيور
استانداردهاي اندازه گله در فرايند عمليات بيمه طيور : استانداردهاي سن گله در بيمه طيور : جدول مقايسه سنين متفاوت تحت پوشش قرار گرفتن در صنعت بيمه طيور
پس از سنين ذکر شده هم در گله هاي مادر و هم در گله هاي تخمگذار فعاليت هاي توليد مثلي کاهش مي يابد يا متوقف مي شود بنابراين بالاتر از سنين فوق نگهداري پرندگان از نظر اقتصادي چندان مقرون به صرفه نخواهد بود و قابل بيمه شدن نمي باشد . در اين سنين پرندگان براي استفاده از گوشت آنها به کشتارگاه فرستاده مي شوند . خطرات تحت پوشش بيمه طيور : جدول مقايسه خطرات تحت پوشش بيمه طيور در کشورهاي مختلف
2- بيماريهاي تحت پوشش بيمه طيور : جدول عوامل موثر بر ارزش تمام شده طيور تحت پرورش در بيمه طيور
در مورد طيور واقعيت اين است که در مراحل مختلف سيکل زندگي قيمت و ارزش گله متفاوت است بطوريکه در پيک دوره اين ارزش بسيار بالاتر از بقيه دوران پرورش مي باشد بنابراين براي پرداخت غرامت بايد جدولي تهيه شود که تغييرات قيمت و ارزش طيور را در طول دوران پرورش نشان دهد . در گله هاي گوشتي در طول هفته اول پرورش تدريجاً 20% به قيمت طيور اضافه مي شود بطوريکه تا پايان هفته هشتم اين افزايش قيمت به 100% خواهد رسيد اما در گله هاي تخمگذار و پولتها در طي هفته اول تا هفته بيست و هفتم دوره پرورش بتدريج از (20 درصد تا 100 درصد) حداکثر ارزش بيمه ها افزايش مي يابد و سپس کاهش قيمت تا 44% براي پايان دوره وجود خواهد داشت . براي دوره تخمگذاري تا پايان سيکل زندگي گله رقم 45 درصدي ثابت خواهد ماند . علاوه بر اين درصدي نيز بعنوان حق کارشناس ارزيابي خسارت از جمع خسارت قابل پرداخت کسر مي شود که اين مبلغ بين 5/1% تا 5/2% کل ارزش بيمه مي باشد . تعيين نرخ حق بيمه در بيمه طيور : مکانيزم ارزيابي خسارت در بيمه طيور : نسبت غرامت پرداختي به حق بيمه ها در بيمه طيور : استانداردها در ارزيابي خسارت مرغداريها : دوره انتظار در بيمه طيور : بيمه طيور در ايران : جدول بيماريهاي تحت پوشش بيمه طيور در ايران
استثنائات : سرقت ، اختلافات محلي ، توقيف و مصادره ، شورش و بلوا ، جنگ ، آتش سوزي عمدي ، حذف گله ، سوء مديريت و رعايت نکردن اصول فني و بهداشتي . جدول مدت قرارداد بيمه طيور در ايران
جدول ميزان حق بيمه و غرامت در بيمه طيور کشور ايران
جدول تلفات متعارف گله ها در بيمه طيور کشور ايران
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||