دو مطالعه به منظور تعيين ريزمغذي ها عوامل ضد تغذيه اي و قابليت هضم ظاهري پروتئين و اسيدهاي آمينه موجود در دانه گاو دانه خام و عمل آوري شده و بررسي امكان استفاده از آن در جيره جوجه هاي گوشتي انجام شد. دانه هاي گاودانه از مزارع شهرستان كامياران استان كردستان ايران جمع آوري شدند. روش هاي عمل آوري عبارت بودند از اتوكلاو كردن دانه اتوكلاو كردن پودر پختن و تيمار اسيدي. تركيبات شيميايي انرژي قابل سوخت و ساز ميزان مواد معدني اسيدهاي آمينه كاناوانين و تانن دانه هاي گاودانه خام و عمل آوري شده با 5 تكرار براي هر نمونه تعيين گرديدند. دانه گاو دانه يك منبع خوب مواد معدني به خصوص آهن و مس بود. الگوي اسيدهاي آمينه آن به جز در مورد اسيدهاي آمينه گوگردار خوب و قابل مقايسه با سويا بود. متيونين اولين اسيد آمينه محدود كننده آن براي جوجه هاي گوشتي مرغهاي تخمگذار بود. ميزان كاناوانين و تانن آن به ترتيب 78/0 و 7/6 ميلي گرم در كيلوگرم ماده خشك بود. روشهاي عمل آوري موجب افزايش پروتئين خام در برخي موارد سبب بهبود انرژي قابل سوخت و ساز ظاهري تصحيح شده بر مبناي ازت گرديد. تمامي روش هاي عمل آوري به ويژه پختن دانه موجب كاهش معني دار كاناوانين و تانن شدند. قابليت هضم ظاهري پروتئين دانه گاودانه خام 22/76 درصد بود كه تيمارهاي اسيدي و پختن موجب بهبود عددي آن شدند. قابليت هضم ظاهري اسيدهاي آمينه گاودانه خام از 2/37 درصد براي گليسين تا 5/91 درصد براي آسپارتات متغير بود و تيمار پخش موجب افزايش معني دار قابليت هضم اغلب اسيدهاي آمينه بويژه ليزين و آرژنين شد. عملكرد پرندگان تغذيه شده با جيره هاي حاوي 15 درصد گاودانه پخته شده و اتوكلاو شده به گروه شاهد نزديكتر بود. روشهاي مختلف عمل آوري اثري بر وزن كبد نداشتند اما موجب كاهش معني دار وزن لوزالمعده در مقايسه با گروه شاهد شدند. نتايج اين آزمايشات نشان داد كه دانه گاودانه يك منبع خوب مواد مغذي مي باشد و دو روش پختن و اتوكلاو كردن دانه كامل بدون تغييرات تركيبات شيميايي اين خوراك در سم زدايي آن براي جوجه هاي گوشتي مؤثرتر مي باشند.